Eğitim alanında dikkat çekici bir rapor, MESEM (Mesleki Eğitim ve Staj Merkezi) kapsamında eğitim gören öğrencilerin iş güvenliği ve sağlık koşullarındaki ciddi sorunları gözler önüne serdi. Öğrenci Sendikası tarafından Gebze’de gerçekleştirilen araştırmaya göre, 926 öğrencinin yüzde 90,5’inin iş kazası geçirdiği belirlendi. Kazaya uğrayan öğrencilerin büyük bir çoğunluğu hastaneye bile kaldırılmadı.
4 Mayıs’ta yayınlanan rapor, Kocaeli’nin Gebze ilçesindeki MESEM’li öğrencilerle yapılan anketin sonuçlarını içeriyor. Araştırmada, Türkiye’de MESEM’ın uygulanma biçimi ile yönetmelikler arasındaki büyük farklar da vurgulandı. 14-18 yaş arasındaki öğrencilerin çoğunun sanayiye bağlı sektörlerde ve fabrikalarda çalıştığı ifade edildi.
ÖĞRENCİLERİN YÜZDE 58,1’İ HER GÜN ÇALIŞIYOR
Araştırmaya katılan MESEM’li öğrencilerin yüzde 58,1’i haftanın her günü çalıştığını belirtirken, yüzde 38,7’si 6 gün çalıştıklarını ifade etti. Ayrıca, öğrencilerin yüzde 70,9’unun 12 saatten daha fazla çalıştığı, yüzde 25,6’sının ise 10-12 saat arası mesai yaptığı ortaya kondu. Haftanın her günü iş yerlerinde bulunan öğrencilerin yüzde 95’i sosyal yaşamlarına sadece 0-3 saat ayırabildiğini bildirdi.
ŞİDDET VE KÜFÜR RİSKİ YÜKSEK
Raporda, MESEM’li öğrencilerin yüzde 97,8’inin küfür ve hakarete maruz kaldığı, yüzde 96,6’sının ise fiziksel şiddet yaşadığı tespit edildi. Gebze’deki öğrencilerin yalnızca yüzde 8,2’sinin ulaşım masraflarının işyeri tarafından karşılandığı, yüzde 66,7’sinin servis ile işe gittiği, yüzde 33,3’ünün ise toplu taşıma veya özel araç kullandığı belirtildi.
YEMEK HAKKI YETERSİZ
İş yerlerinin sadece yüzde 63,9’unda öğrencilere bir öğün yemek sağlandığı, bu oranların yüzde 36,1’inin yemek vermediği ifade edildi. Yemek verilmeyen öğrencilere ait verilerde, yüzde 82,7’sinin evden yemek getirdiği kaydedildi.
AYAK İŞLERİYLE SINIRLI ÇALIŞMA
Ankete katılan MESEM’li öğrencilerin yüzde 91,4’ü mesleki alanlarıyla ilgili işlerde çalışmadığını, genelde “ayak işleri, angarya, temizlik, ağır işler, para sayma ve tehlikeli işler” yaptıklarını belirtti. Öğrencilerin yüzde 88,9’u iş yerlerinde denetim yapılmadığını ifade ederken, bazıları “yılda bir kez denetim yapıldığı” ve “rüşvet verildiği” gibi yorumlarda bulundu.
DENETİM SÜREÇLERİNDE SORUNLAR
Denetimlerin var olduğunu söyleyen öğrencilerin yüzde 70,2’si, denetimden önce işverenlere haber verildiğini bildirdi. “Denetimlerin çalışma koşullarınızı iyileştirdiğine dair herhangi bir müdahale oldu mu?” sorusuna ise öğrencilerin yüzde 92,1’i “Hayır” yanıtını verdi.
İZİN İSTEMEK ZOR
Öğrencilerin yüzde 91,6’sı işyerlerinden ücretli izin alamadıklarını, yüzde 87,6’sı ise izin almak istediklerinde kötü muamele gördüklerini söyledi. Şubat tatilinde ücretli izin almayı başaramayan öğrencilerin oranı yüzde 97,6 iken, yaz tatili için bu oran yüzde 92,7 olarak belirlendi. Araştırmaya katılan öğrencilerin yüzde 98,7’si maaşlı çalıştığını, maaş alanların da yüzde 78’inin aylık 7.000 TL civarında ücret aldığını bildirdi.
